Αποκριές

 

Φωτογραφίες αρχείο Φυσέκα Γιάννη 

2. Οι αποκριές 

Το καρναβάλι πέρασε δύο-τρείς περιόδους μέχρι το 1912. Τα παιδιά ντύνονταν είτε εύζωνοι, είτε γυναίκες, κι άλλοι πάλι αράπηδες. Είχαν τότε εθνική σημασία τα διαδραματιζόμενα με τα καρναβάλια, κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας: 

«Οι εύζωνοι και οι άλλοι οι ντυμένοι γυναίκες, έστηναν χορό στην πλατεία ή σ' άλλους ανοιχτούς χώρους, οπότε ξαφνικά εμφανίζονταν οι αράπηδες, άρπαζαν μια κοπέλα κι επενέβαιναν τότε οι εύζωνοι να την απελευθερώσουν, καταδιώκοντας τους αράπηδες μέσα στα στενά δρομάκια του χωριού». 

Η σκηνή αυτή συμβόλιζε την αρπαγή γυναικών από τον κατακτητή τούρκο, αλλά αυτοί, οι τούρκοι, προφανώς δεν αντιλαμβάνονταν το πραγματικό νόημα των σκηνοθετημένων απαγωγών, γι' αυτό και δεν επενέβαιναν, ούτε αντιδρούσαν κατά οποιοδήποτε τρόπο. 

Αργότερα, το καρναβάλι πήρε άλλη μορφή κι έτσι, παρέες από νέους μεταμφιεσμένους, περιφέρονταν στο χωριό απαγγέλοντας διάφορους αυτοσχέδιους στίχους όπως: 

«Βλέπω ψηλά στον ουρανό
ένα τρανό ψωμί διπλό,
και μια τσανάκα ελιές 

φέτος δεν παν καλά οι δουλειές».
Ο άλλος απαντούσε: 

«Τί είδες και απόρησες θα πάμε στον άλλου μαχαλά,
θα δγείς κι άλλα πουλά θα δγείς τον πατέρα με τσαρούχια
και το γιο με τα γαλότσια
να φέρνει βόλτα, «αλλά αγγλέ»,
να δοκιμάζει τις τσέπες
και να απορεί γιατί τις έχουμε διπλές, 

κι ας είναι μέσα γιουμάτες ρουγαλδιές».
Κι άλλος πάλι: 

«Πούδρες και το κοκκινάδι
δυο φορές την εβδομάδα
έρχονται απ' την Καβάλα,
δεν προυφταίνουν μα το ναι 

να μα κάνουν “ινταρέ’’».
(ινταρές= δημιουργία επάρκειας). 

Ο στίχος αυτός δίνει ίσως μια εξήγηση τι γινόταν το τριανταφυλλόνερο ή ροδοστάλαγμα ή ροδόνερο που παράγονταν στο Ροδολίβος από τις τριανταφυλλιές που καλλιεργούνταν σε μεγάλη έκταση. Είναι πιθανό να μεταφέρονταν στην Καβάλα ή και σ' άλλες πόλεις, όπου βιοτεχνίες παρασκεύαζαν κολώνιες, αρώματα, κρέμες, πούδρες και κοκκινάδια για τις γυναίκες της εποχής. Όλα αυτά τα στιχάκια τα διέκρινε ειρωνικό πνεύμα και κατέκριναν την πολυτέλεια που επικρατούσε.

φωτογραφία Γεωργιτζίκης Δημήτρης

Ένα έθιμο που έχει σχέση με τις αποκριές και κρατά απο την αρχαία εποχή κι ως τα χρόνια μας είναι αυτό της φωτιάς . Κάθε παρέα της ίδιας γειτονιάς ξεχύνονταν στα χωράφια και στις πουλιάνες να συγκεντρώσει πουρνάρια (κλαδιά) και <<μαλιαβίκες>>. Τη νύχτα της Κυριακής άναβε η φωτιά κι άφού καταλάγιαζε άρχιζε το πήδημα πάνω απο την <<ανθρακιά>>.Ηταν ντροπή για όποιον δε κατάφερνε να την πηδήξει ,εκτός απο το τίμημα να <<τσουρουφλιστεί >>τα χέρια του και τα ρούχα ....Στα χρόνια μας συναγωνιζόμασταν και περηφανευόμασταν για τη μεγάλη ντερβένα που καταφέρναμε ν'ανάβουμε κάθε αποκριά πηγη Μιλτιάδης Βασ Παπαπέτρου Ροδολίβος Μελετώντας την Παράδοση