Μικρό Σούλι

 

Μικρό Σούλι

Ως Σιέμαλτη είναι γνωστό το χωριό του Μικρού Σουλίου στους γεροντότερους. Η ονομασία αυτή είναι παραφθορά του ονόματος Σέμαλτο που είχε το χωριό μέχρι το 1927 όταν και μετονομάστηκε σε Μικρό Σούλι. Το χωριό πήρε την ονομασία αυτή λόγω του ορεινού του χαρακτήρα καθώς εκτείνεται επάνω σε περίβλεπτο απότομο λόφο στους πρόποδες του Παγγαίου, σε απόσταση περίπου 4 χλμ. νοτιοδυτικά του Ροδολίβους.

Η ονομασία Σέμαλτο ανάγει τις ρίζες της όμως πολύ παλαιότερα και συγκεκριμένα στα βυζαντινά χρόνια και ειδικότερα τον 11ο αιώνα. Το χωριό πρωτοαναφέρεται ως Σιόμαλτον σε ισοκώδικο του 1098 για την μονή Ιβήρων, στο οποίο γίνεται επίσης αναφορά για το κοντινό Ροδολίβος (Ραδολίβους) αλλά και τον γειτονικό Δόμηρο (Βελτζίστα). Το βυζαντινό χωριό τοποθετείται ενδεχομένως στη θέση που βρίσκεται ο σύγχρονος οικισμός ή σε κοντινό λόφο βόρεια αυτού.

Το χωριό συνεχίζει να μνημονεύεται και κατά την διάρκεια του 12ου, 13ου και 14ου αιώνα σε αυτοκρατορικά χρυσόβουλα, αγιορείτικα πρακτικά και πατριαρχικά έγγραφα με ελαφρές παραφθορές στο όνομα, όπως Σιάμαλτον, Σιαμάλθου, Σεμάλτους, κ.ά.. Το χωριό υφίσταται ως ανεξάρτητος οικισμός τουλάχιστον από το 1098 έως το 1230. Το έτος 1230 παραχωρείται από τον τσάρο της Βουλγαρίας Ιβάν Ασέν Β΄, που κατέχει την περίοδο εκείνη όλη την περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης εκτός της Χαλκιδικής, στην μονή Βατοπεδίου. Έκτοτε ο οικισμός αποτελεί κτήση της αγιορείτικης μονής καθ’ όλη την διάρκεια της υστεροβυζαντινής περιόδου.

Μετά το 1230 στα βυζαντινά έγγραφα γίνονται συχνές αναφορές για διαφωνίες που προέκυπταν σχετικά με την οριοθέτηση των αγροτικών εκτάσεων που έλεγχαν τα γειτονικά χωριά «Ραδολίβους» και «Σέμελτον» και κατ’ επέκταση η μονή Ιβήρων και η μονή Βατοπεδίου στις οποίες ανήκαν αντίστοιχα τα χωριά.

Το 1301 σε χρυσόβουλο του Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου αναφέρεται στην περιοχή του «χωρίου Σέμελτον» το κελλίδριο της Θεοτόκου Βοδίτζας ως κτήση της μονής Βατοπεδίου. Το κελλίδριο ή κελί ήταν μοναστικό ίδρυμα που υπάγονταν σε κυρίαρχη μονή. Συνήθως ήταν ένα ευρύχωρο κτήριο που έμοιαζε με αγροτική κατοικία στην οποία υπήρχε ενσωματωμένος μικρός ναός. Το κελλίδριο κατείχε μια περιορισμένη αγροτική έκταση την οποία παραχωρούσε για καλλιέργεια η κυρίαρχη μονή. Την περίοδο που γίνεται αναφορά για το κελλίδριο καλλιεργούνταν στην περιοχή αμπέλια.

Το χωριό Σέμαλτον είχε οδική επικοινωνία με το διπλανό χωριό Ραδολίβους. Τον 12ο αιώνα αναφέρεται ο «Σεμαλτινός δρόμος» ή η «Σεμαλτινή στράτα».

Η τελευταία αναφορά για το «χωρίον Σέλματον» πριν την οθωμανική κατάκτηση της περιοχής (1383) γίνεται σε χρυσόβουλο του 1356 του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου.

Στην περιοχή του βυζαντινού χωριού Σιόμαλτον υπήρχε κατοίκηση ήδη από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια καθώς έχουν εντοπιστεί δύο εκκλησίες εκείνης της περιόδου. Προς το παρόν είναι άγνωστο αν το χωριό είχε την ονομασία αυτή και πριν το 1098 διότι δεν έχουν βρεθεί μέχρι στιγμής τεκμήρια που να το επιβεβαιώνουν.

κείμενο-έρευνα : Σαλονικιός Αθανάσιος