Ναύδριο των Αγίων Θεοδώρων στη Μεσολακκιά

φωτο: (Οι φωτογραφίες του Ναού είναι του Χάρη Ματσουκατίδη. Μάρτιος 2021)

φώτο 
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΔΑΔΑΚΗ Η ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ

 1ή περίοδος : 15os-17os αιώνες

Η μη ανέγερση νέων εκκλησιαστικών κτιρίων κατα τον πρώτο αιώνα μετά την κατάκτηση είναι αναμενόμενη και συμβαδίζει με ό,τι γνωρίζουμε και στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο .Η μοναστική έκρηξη του 16ου αι.που παρατηρείται στην Κεντρική και Δυτική Ελλάδα δεν αντιπροσωπεύεται παρά μόνο με την ίδρυση τοπικής εμβέλειας μοναστικών ιδρυμάτων (Μονή Αγίου Δημητρίου στα Νέα Κερδύλια πρίν το 1561 .Μονή Εισοδίων Θεοτόκου στο Αηδονοχώρι πρίν το 1610) Το γεγονός αυτό δέν πρέπει να είναι άσχετο και με τις ειδικότερες συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή ,όπως ο αφανισμός του πληθυσμού στο πρώτο μισό του 14ου αι.απο τις διαδοχικές αναταραχές (Καταλανική εκστρατεία ,εμφύλιος πόλεμος,σερβική κατοχή ) Ο πυκνός εποικισμός απο συμπαγείς μουσουλμανικούς πληθυσμούς ,αμέσως μετά την κατάκτηση της περιοχής απο τους Οθωμανούς ,η διαμόρφωση της πόλης των Σερρρών ως ισχυρού οθωμανικού κέντρου διοίκησης,η πνευματική κυριαρχία των δύο ιστορικών μονών, αλλά και η κάλυψη ζωτικού οικονομικού παραγωγικού χώρου ,απο τις μονές του Αγίου Ορους ,οι οποίες διατήρησαν την έγγεία περιουσία τους στην περιοχή του Στρυμώνα .Εξίσου λίγα είναι και τα μη μοναστηριακά κτίρια ,Συνήθως πρόκειτε για μικρά κτίσματα που σχετίζονταο με άλλο θρησκευτικό ίδρυμα .Αντιπροσωπεύουν ωστόσο το πνεύμα της αφύπνισης και δραστηριότητας της εκκλησίας που παρατηρείται εν γένει στον ελλαδικό χώρο .Ενα απ΄αυτά είναι και το ναύδριο των Αγίων Θεοδώρων στη Μεσολακκιά δέν ειναι σίγουρο αν ήταν μονύδριο ή παρεκκλήσιο ανεγέρθηκε απο τον ιερομόναχο Γεδεών πρόκειται για μια ορθογώνια ξυλόστεγη αίθουσα με ημικυκλική αψίδα στα ανατολικά ,ένα μικρό ταπεινό κτίσμα που δεν ξεχωρίζει απ'τα γύρω σπίτια πηγή ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΔΑΔΑΚΗ Η ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ

Ένας από τους ωραιότερους ψαλμούς της εκκλησίας, το Προσευχητάρι «Άξιον εστίν» ή αλλιώς τα Μεγαλυνάρια της Παναγίας.

Η συγκεκριμένη προσευχή ψάλλεται στην Θεία Λειτουργία αμέσως μετά τον καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων. Ο ύμνος αποδίδεται στον Άγιο Κοσμά τον Μελωδό και ανάγεται τον 8ο αιώνα. Η προσθήκη με το «Άξιον εστίν» στην αρχή της προσευχής έγινε σύμφωνα με την παράδοση το 982. Ο δεύτερος στίχος των Μεγαλυναρίων λέει: «Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ, καὶ ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ, τὴν ἀδιαφθόρως, Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν, τὴν ὄντως Θεοτόκον σὲ μεγαλύνομεν»

Ο στίχος αυτός αναγράφεται στην κόγχη του μεταβυζαντινού παρεκκλησίου των Αγίων Θεοδώρων, στην Παλιά Μεσολακκιά (Λακκοβίκια), ανάμεσα στην Πλατυτέρα και το Μελισμό ακολουθούμενος από την χρονολογία αγιογράφησης του ναού, που έγινε το 1662. Ο ναός σώζεται μόνο στο ανατολικό του τμήμα με την μορφή παρεκκλησιού, ενώ το δυτικό του τμήμα έχει καταστραφεί από παλιά. Είναι κατασκευασμένος πάνω σε προγενέστερο ναό από τον οποίο διακρίνονται τα θεμέλια.

  πηγή Σαλονικιός Αθανάσιος